‘Zekerheid is de vijand van verandering’, zei Esther Perel tijdens Zomergasten.

‘Therapeuten brengen onzekerheid in.’

Dat doe je als organisatieadviseur ook.

Morrelen aan wat iemand zeker weet

‘Je moet het natuurlijk wel op een aangename manier doen’, zegt Perels mentor Salvador Minuchin in het fragment, ‘anders komen ze niet terug.’

We hebben ieder onze strategieën om het gesprek scherp én aangenaam te houden. Maar soms loop je tegen een muur op.

Probeer het dan eens met een tekening

Met een tekening?

 Ja, maak een tekening van het verhaal waar je klant in vastzit. Dan kun je het verhaal samen analyseren. En dan zíet je klant wat vanzelfsprekend voor hem is.

Dat  gaat hem niet worden, ik teken nóóit

Dat zei Maurits ook. Maurits is zelfstandig organisatieadviseur, hij doet veel in de zorg.

We zitten in de vergaderzaal van het adviesbureau waar hij in netwerkverband mee samenwerkt. Deze keer is de maandelijkse bijeenkomst van de adviseurs een workshop Visueel denken voor veranderaars.

Een half uur na de start heeft hij 3 A4-tjes vol.

Nu laten de 10 adviseurs hun visuele denkkracht los op een werkvraag

De timer staat op vijf minuten.

Ik vraag ze om een kwestie te tekenen waar ze over willen sparren. Niet in een mooie plaat, maar in eenvoudige vormen, symbolen en steekwoorden: een soort sophisticated mindmap.

 Ze bespreken elkaars tekening in tweetallen.

Wat maakt een gesprek met een tekening anders?

‘Om mijn probleem te tekenen moest ik nadenken over waar het me nu écht om ging’, zegt Maurits.

‘Ik luisterde beter’, zegt Heleen, een adviseur met wie hij veel samenwerkt. ‘Normaal heb ik tijdens een gesprek de neiging om mijn eigen idee erop te leggen. Nu bleef ik dichtbij het verhaal van Maurits.’

Maar ga je dan ook anders kíjken?

 ‘Ik kon afstand nemen van mijn eigen gelijk’, zegt Peter, een specialist in logistieke processen. ‘Normaal sta ik niet zo open als het over míjn expertise gaat.’

Hij kijkt naar zijn papier.

‘Een tekening geeft letterlijk ruimte’

 Als je schrijft zet je je zinnen achter elkaar, je redeneert lineair. Als je tekent kun je met je houterige lijnen alle kanten op.

Ik ga er vanuit dat je net als de meesten van ons niet kunt tekenen.

In ieder geval niet móói

Dat is een voordeel. Een waarheid in krabbels ziet er niet zo dichtgetimmerd uit. Zo’n tekening nodigt meer uit tot vragen stellen dan een gelikt plaatje.

En scherpe vragen kun je best hebben

Ze gaan immers over de tekening, niet over jou.

Je stelt ook ándere vragen

‘Maurits vroeg waarom ik zelf niet in de tekening stond’, zegt Heleen. ‘Verrek, dat is waar, dacht ik’, ze lacht. ‘Wat zegt dat over mijn positie in het project?’

Ok, denk je misschien, interessant, zo’n tekenworkshop

Maar dat ga ik echt niet met een klant doen

Dat zou ik ook niet metéén doen, je moet er eerst een beetje inkomen. Teken elke dag een keer  zelf. Als je je verveelt tijdens een vergadering.

Of als je je gedachten ordent voor een presentatie

Je zult merken dat het snel makkelijker gaat. En als het lekker gaat doe je het een keer samen met een collega of met je partner.

Nu ben je klaar voor je klant

Maak een simpele schets van de belangrijkste dingen die hij zegt.

Dan gaan ook zíjn ogen meteen naar de tekening.

Teken jouw invalshoek ernaast

Daar helpt een tekening het meest. Als je klant een tegengestelde mening aan de zijne hoort, ontstaat er spanning. Net als bij ons allemaal.

Onze hersenen willen één waarheid

Maar als je beide visies tekent, ziet je brein gewoon twee tekeningen. En daar kan het prima mee omgaan.

Er ontstaat ruimte om samen na te denken en om te komen tot een nieuw perspectief.

Kortom

Als je met je klant het probleem tekent, kom je snel bij de kern. Je kunt hem scherp bevragen en jouw invalshoek ernaast zetten. Zonder dat hij zich aangevallen voelt.

En nu?

Teken een kwestie waar jij niet uitkomt en laat je tekening zien aan een collega.

De visuele samenvatting, klik hier voor de pdf.