‘Hoe teken je samenwerking?’

Veel mensen die een cursus visueel denken doen willen iconen leren tekenen.

Het antwoord is simpel: Google op ‘samenwerking + icoon‘. Of kijk eens op the noun-project. Voorbeelden zat – en die kun je zo natekenen.

Maar dan zie je niet wat samenwerken in jouw team betekent

Waar werk je samen aan? Ontwikkel je een nieuw product, sta je aan de operatietafel of regel je de zorg voor een jongere die tussen wal en schip dreigt te vallen?

Trouwens, waaróm wil je samenwerking tekenen?

Waarschijnlijk omdat het niet zo soepel gaat als je zou willen.

Dan heb je niets aan een vrolijk icoon. Maar je kunt je visuele denkkracht wél gebruiken om in beeld te krijgen wat er aan de hand is.

Want hoe je naar een probleem kijkt bepaalt de manier waarop je het probeert op te lossen.

En als je er een icoon voorzet zie je mínder

Hoe dat werkt?

Kijken is meer dan je ogen ergens op richten: Je ideeën over de wereld bepalen wat je ziet en wat niet.

Als je iets waarneemt gebruik je je zintuigen – én je verbeelding

Dat schreef Professor Robert H. McKim in al 1972 in zijn boek Experiences in Visual Thinking. Hij ziet je verbeelding breder dan dingen verzinnen: het omvat alles wat je hebt ervaren en geleerd. Nu zouden we dat je overtuigingen noemen, of je mentale modellen.

De wisselwerking tussen wat je registreert en je verbeelding noemt McKim het filter van je waarneming.

Als je iets onderzoekt zit dat filter gauw in de weg. Want het genereert plaatjes die niet altijd aansluiten bij wat er écht voor je neus staat.

Wat zie je bijvoorbeeld als je naar een blote vrouw kijkt?

Links zie je de vrouw uit het boek van McKim. In het midden zie je je waarnemingsfilter. Rechts zie je 3 beelden die dat kan opleveren.

Bij de voorstelling bovenaan neem je eigenlijk niet waar: Daar ben je aan het dagdromen. Misschien wil je samen een cocktail drinken – of heb je gewoon dorst. In het onderste beeld is je aandacht bij wat er is – zonder dat je er iets bij bedenkt.

Meestal zitten we in het midden

We projecteren iets op wat we zien, zoals wanneer je een dier in een wolk ziet. Alleen doen we dat meestal niet zo creatief en schieten we in bekende associaties.

We stereotyperen aan één stuk door

We versimpelen de veelheid aan input, om er niet in te verdrinken. En dat is prima.

Behalve als je aan je eerste beeld vasthoudt. Dan zit je blik vast: Je kunt niet meer door je eigen invulling heen kijken.

Hoe houd je je blik flexibel?

Daarvoor moet je een ander filter kiezen. Dan doorbreek je het patroon dat je hersenen automatisch zoeken en orden je de informatie op een nieuwe manier.

McKim noemt dit recentering. Je kunt het ook omdenken, of reframen noemen.

Kijk eens naar de vrouw door de ogen van iemand anders

Bijvoorbeeld van:

Dat maakt al dat je op een andere manier kijkt.

En laten we nu weer naar samenwerking kijken

Als je samenwerken vertaalt naar één icoon kijk je daar moeilijk voorbij. Het plaatje ontneemt je het zicht op waar het je eigenlijk om gaat. Je kunt natuurlijk een icoon bedenken dat specifiek past bij hoe jullie samenwerken – dat gesprek is de moeite waard.

Je kunt ook samen een visieplaat maken van hoe je wilt dat de samenwerking eruit ziet.

Maar als je er iets aan wilt doen moet je weten wat er spéélt

En ook de lastige dingen op tafel krijgen – zonder dat mensen naar elkaar gaan wijzen.

Hoe teken je dát?

Stel je eens voor dat je team een voertuig is

Bijvoorbeeld een zeilboot. Teken een simpele boot op een flipover:

Geef de stift door: Laat iedereen zichzelf in de boot tekenen. Wie hangt er in het kraaiennest, wie staat aan het roer, wie zit er in de kombuis? Wie zet de koers uit en wie stuurt er?

Misschien staat er nog iemand op de steiger

Of tekent iemand zichzelf in een rubberbootje achter het schip. Als je het tekent is het makkelijker om lastige zaken te bespreken. Je hebt het niet over elkaar, maar over een tekening.

Je kunt ook de onderliggende patronen in kaart brengen

Dat doe je met pijlen en bollen in een causaal diagram. Hans Vermaak schreef een uitgebreid artikel over hoe je daarmee werkt.

Het is even puzzelen, maar dat is nodig als je écht iets wilt veranderen.

Als je een probleem wilt oplossen, moet je het immers eerst onder ogen zien

Door er met een open blik naar te kijken – en verschillende perspectieven mee te nemen.

En nu

Hoe ziet de samenwerking in jouw team eruit? Schets een voertuig en geef aan waar jij zit. Zet de rest van je teamleden erbij. Of laat het hen zelf doen.

We kunnen de dynamiek in je team het ook een keer samen in beeld brengen. In een voertuig, een causaal diagram of in een andere vorm: Eén die bij jullie past.

Neem contact op.